Geçmişin Çanakları II

Kucaklayamadığımız

Ben Hayrünisa Ünal, yaşamın benim için yanlış ve yanılgı tuğlalarının üst üste yığıldığı, rastlantıların gevşek harcıyla yapışmış bir yapı olduğunu hissediyorum. Yirmi dört yaşımdayım. Yeni bir yanlışlığa engel olmam gerek. Bu tuğla; özellikle ve hiç olmazsa bu tuğla için gevşek harç kullanılamaz.

Pembe ve lila renklerin uyumuyla döşenmiş bir bekleme salonundayım. Yeşil bitkiler, duvarlarda tombul sağlıklı bebek posterleri, sehpa üstünde bebek dergileri. Bebeklerin ve annelerin gülümseyişlerini konservelemiş bir albüm, benim elimde… Albüme bakmayı kesiyorum. Güneşi alnımızdan aldılar, gülüşler çığ altında şimdi, kimsesiz mutluluklar dört bir yanımız. Issız fincanlarda, kuru telvelerde ıslıksızız… Bu cümleyi nerede okudum acaba?

Yeni bir yaşama soluk vermenin ilk aşamasında ve ürkütücü bir deneyimin eşiğindeyim. Ölümcül kararlar vermekle yaşamcıl sonlandırmalar yapma kavşağında duruyorum.

Öngörülü davranma yetisi kazandığımdan beri önlem almak ilkem olmuştur. Şimdi ellerimde tuttuğum bu yanlış tuğla için de öngörülerim var. Bazı kararlar tamamen kadınlarındır ve bu kararları verirken kendi yaşam duvarlarımıza bakarız. Benim duvarlarımın bir tanesinin eksik olması, yapıma güvensizlik duymama neden olmuştur. Aile duvarımı sağlamlaştırmayı tek başıma gerçekleştirmenin olanaksızlığını kavradığımda evlendim. Ama kocamın sağlam yapısına karşın umulmadık gelişmeler hesaplamaktan kendimi hala alamıyorum. Sadece akılcı olmaya çalışıyorum. Elimdeki bu tuğlayı sağlam yerleştirmezsem eğer, yaşadıklarımın bir döngü şeklinde yineleneceğine ilişkin bir saplantım var.

Bu salonda her ayrıntı incelikle düşünülmüş. Sadece girişte ayakkabıların üzerine geçirilen naylon kılıflar bir gariplik yaratıyor. Evce hazırlanmış bir sağaltım noktasının başka hangi yanılgıları kucakladığını düşünüyorum.

Kucaklamak sözcüğü beni bugün fazlasıyla incitiyor. Şimdi burada beni kucaklayacak birinin olmaması söz gelimi. Bütün bu duyarlılık hamilelik yüzünden olmalı, kitapta öyle yazıyor. Keşke tek başıma gelmeseydim. Bir kız kardeş böyle bir ortamda ne harikulade olurdu. Ya da bir anne. Düğünümde takılan bilezikleri bozdururken de “üzülme yenisini alırsın” deyip birinin omzumu sıkmaması da aynı oranda incitici. Bu altınlar her ne kadar kara gün için bekletiliyor olsa da üzülmeden edemiyor insan. Üstelik bayağı kara bir gün yaşanıyor bugün. Alnıma yapışan terli bir saçı itip; tamam canım geçecek, diyecek ve beni kucaklayacak bir kız kardeş…

Pirinç kapı tokmağını çok sıkı tutmuş olmalıyım, kokusu elime sinmiş. Pirinç kahve değirmeninin kokusu bu. Bir elinle tutup öbür elinle minik tokmağa dairesel hareketlerle çevirir çekirdekleri öğütürsün ya, kokla elini. İşte o kokuyu çok severim. Tülay yüzünden. Bir kereliğine gittiğim –bayram diye – bir evin, benim yaşımdaki kızı Tülay. Annesi değirmeni vermiş bayram için kahve öğütmesini istemişti. Tülay bana nasıl yapılacağını öğretmişti. Çekirdeklerin tıkırtısı, değirmenin elime sinen kokusu ve Tülay’ın kız kardeşim olduğunu düşleyişim. Bir daha hiçbir zaman çocuk yetiştirme yurtlarından konuk evlat almaca kampanyası yapılmadı. Beni mutlaka yine davet edeceklerini söylemişti, bunu ayarlayabiliriz demişti. Bekledim ama…

– Karar verdiniz demek.

Doktorun sesi duygularımı kopan gitar tellerine dönüştürüyor. Yumuşak bir sesle konuşuyor olmasına karşın o konuşurken tekerlenen sözcük dikenleri içimi yırtıyor.

Hemşire sağlıklı, iri yarı ve güler yüzlü olmasına karşın bel ekleminde bir sorun var gibi. Gezerken boynu ve bacakları arasında bir oklava olduğuna yemin edebilirim. Gezinmesi bitince oklava hamura batmaya başlıyor; oturuyor ve kartınızdaki bilgileri gözden geçiriyor. Sonra görülmez bir el görünmez bir radyoyu açıyor;  hemşire konuşmaya başlıyor. Tiz ve inişli çıkışlı konuşması karanfiller çizerken benim konuşmam kaçınılmaz olarak şişip pörsüyor. İlk karşılaşmamızdaki eleştiren bakışından sonra omzumun gerisindeki duman rengi perdeyle bakışmayı yeğleyerek konuşup durmuştuk. Görüş alanına girebilmek için parmak uçlarımdan yükselmekten başka yapacağım bir şey yok gibiydi.  Duman rengi bir uçurumun kenarında dolaştığımı ve onun bir hohlamasıyla derinlere gidivereceğimi düşünüyordum.

-Evet, diyorum doktora.  Hemşire arka odada.

-Soyadınız Ünal’dı değil mi? Eşiniz razı mı Hayrünisa Hanım? Formu kontrol ediyor.

-Razı, razı. İş krizinden ötürü iki ay önce işsiz kaldı. Ne doktor ne doğum parasını karşılayacak durumumuz yok. Haydi bunları hallettik diyelim, çocuğa nasıl bakacağız? Yok, endişelenmeyin, sizin paranızı temin ettik. Razı olmayıp ne yapacak, hem nasılsa canı yanacak olan benim.

Sevecenlikle gülümsüyor;

-Hiçbir şey duymayacaksınız, merak etmeyin, diye çaresiz bir gülümseme damlıyor halıya.

-Anne olmaya da hazır değilim aslında. Üstelik bizim fabrikada hamile olanları bir bahaneyle çıkarıyorlar.

-Anlıyorum, diyor. Bu tür sözler karşısında alet kutusunda bir zımpara taşı olmak için şiddetli bir istek duyarım.

-Öyle mi? diyorum gergin.

Bakışları yavaşça soluyor ve gülüşünün geldiği yolu siliyor.

-Sinirlisiniz, çok normal. Keşke yanınızda bir yakınınızı getirseydiniz…

Bu yakınınız sözcüğüyle derimi yüzmüş oluyor. Tüm kaslarım tel tel apaçık ortada şimdi.

-Keşke yanımda getirebileceğim bir yakınım olsaydı, diye düzeltiyorum. (Bu ıslık çalarak yanımdan geçen de kim? Islık sesiyle örtünmeye çalışan yalnızlık.)

-Başka şehirde mi yaşıyorlar? diye beni dizlerine yatırıp derisi yüzülmüş gövdemi kanun tırnaklarıyla çalmaya başlıyor.

-Bilmiyorum ki. Ben hiçbir yere ait olmayan noktalardanım. Yetiştirme yurdu çocuklarından. Artık başlayalım, diyorum sertçe, kanun olmak dayanılır gibi değil çünkü.

-Peki diyor doktor. “p” harfi bıyıklarını havalandırıyor. Arkasındaki kapıyı başparmağıyla işaret edip;

-Hemşira’anım sizi hazırlayacak, diyor.  Başparmağı çok çirkin, topuz gibi.  Sakin olun, diyor. (Sakin olmak ufukta koşan bir at oysa…)

Hamilelik her kadın için farklı anlamlar yüklü olmalı.  Benim için kalabalıklaşmaydı. Çevremi vanilya kokulu bir pamuk helva gibi sevgi kaplayacaktı. Tüm yaşam tekil olma halinden çoğul olma haline dönüşecekti. Ama bu olamıyordu. O zaman ailemi bulmalıydım. Çünkü vanilya kokulu pamuk helvaya çok ihtiyacım vardı.

Yapay deri kaplı koltuğa temiz bir bez yayıyorlar. Terleniyor olmalı. Çaresizlik çarmıhında duygularla baş etmeye çalışırken ayırdına varılamıyordur ama.  O an başka bir şeyin daha ayırdına varıyorum; alışveriş kavramında her zaman alışın kazanımlı, verişin de kayıplı kavramları karşılamadığını. Kararı veren bendim, hemşire narkozu verecekti, doktor da ölümü. Cenin tüm bu aldıklarına karşın zararlı çıkacaktı ve ben parayı verecek ama kazançlı çıkacaktım. (Balığı dışarı at solungaçlarındayım çünkü.)

Doktor, başının üstündeki kıl kitlesinden zaman zaman kurtuluyor olmalı. Senede bir ya da iki… Bu işleme başkaları saç kestirmek derler… Garip, tavanda hiç sıva çatlağı yok… Olmayan bir duvar için üzülmekten yorgun düştüm. Başım ağrıyor. Limon çayı, bal ve tarçın karıştırıp “bu sana iyi gelir” diyecek bir annem olsaydı… Karnımın üstüne sürülen yapışkan sıvı yüzünden cihaz kaygan-soğuktu vücudumdan çarçabuk ısındı- gezerken ekranda seğiren görüntü kaçınılmaz olarak zor bir yutkunma duygusu yaratıyor. Başımı çevirirken seneler, seneler önce annemin de başını çevirmiş olabileceğini düşüyorum.  Üstelik ballı, tarçınlı limon çayı vermedi bana hiçbir zaman… İlaç dolabının önünde duran hemşirenin önlüğü yeterince beyaz, en beyaz, üstün beyaz değil ama. Düğmesinin biri kopmak üzere. Ellerinin üstünde yaşlılık lekeleri başlamış. Manikür yaptırırken işaret parmağını kanatmışlar. Annem yetiştirme yurduna beni bırakıp başını çevirdiğinde ilk ne görmüştü?

Annemin yaşamımda hiçbir zaman var olmamış olması… Duygularımı dikkatle izleyince, belleğimi kılı kırk yararak yoklayınca, bir yerlerde kırık bir anne yansıması bile bulamayış… O büyük hüzün kraterinin nedeni bu mudur?

Onu mutlaka bulmalıyım. Belki bir kız kardeş sonra. Anneme sormalıyım; beni bıraktığında üstünde nasıl bir giysi vardı? Yüzün ne renkti? Kalbin sıkıştı mı hiç? Ellerin nasıl kokuyordu senin anne? Ayakkabıların içe mi basıktır, dışa mı? Uykunda horlar mısın? Ya gece korktuğunda yanına gelmek için dünyaları vermeye hazır başka çocukları kucaklar mısın? Allah’ın cezası pis orospu! Seni günahtan korkmaz hain yaratık! Güneş alnımda değil o günden beri. Gülüşlerim çığ altında! Beni attın sen attın! O yüzden hep kimsesiz mutluluklar yaşadım.

Benim üzerimde yazlık bir elbise var. Sarı üzerine beyaz puanlı. Ayakkabılarımı içine basarım. Yüzümün rengini şu an göremiyorum ama gözlerimden alev çıktığını biliyorum. Ellerim sigara kokar ve gece horlamam. Çocuğumu terk ediyorum. Elimi uzattığım teselli sepetinde tüm incirlerin bittiğini fark ediyorum ve yılana değiyorum!

– Her şey yolunda, diyor doktor ve damarıma bir iğne giriyor. Şimdi orası çürüyecek, kocaman kahverengi bir iz uzun süre orada duracak. Sizi uyutacağız, uyandığınızda… Kardeşlerim ve annemin etrafımı sardığını görüyorum. Ünal soyadlı birileri, başkaları… Yüzleri boş… Serbest kolumu kaldırıp parmaklarımı kıpırdatıyorum. Güneşe karşı birbirine çarpmaları küçük hançer sesleri çıkarıyor. Uyuşturucu etkisini göstermeye başladığında korku havada bir balık ağı olmuş tepemden aşağı… Sesler uzun bir koridor boyunca koşarak kendini balkondan aşağı atıyor; pembe ve şekerli sislerin içine…

-O-

Yayınlayan

serapgokalp

Bursa doğumlu. Bir süre devlet memurluğu yaptı, istifa ederek otomotiv, gıda, tekstil, çelik, inşaat sektörlerinde değişik görevlerde çalıştı. İlk öyküsü Edebiyat-81 dergisinde 1983 yılında, daha sonra Yeni Olgu, Kıyı, Öner Sanat, Karşı, Yaklaşım, Yazko, Papirus, Agora, Türk Dili dergilerinde yayınlandı. Sonraki yıllarda; İle Dergisi, Patika Dergisi, Anafilya, Havuz, Öykü Teknesi, Sözcükler, Notos, Kurşun Kalem, Kar, Dünyanın Öyküsü, Kitaplık, Gösteri dergilerinde öyküleri, inceleme yazları yer aldı. İlk öykü dosyası Böcek Cinayetleri’dir. Ancak yayıncı tarafından yıllarca bekletilip basılmadığı için dosyayı geri almış ve imha etmiştir. İkinci dosyası Astak Kum Saatinde Akarken adlı kitabı, 2002 yılında Sistem Yayıncılık tarafından kitaplaştırıldı. Otuz sekiz yeni öyküsü 267 sayfalık bu ilk kitapta yer aldı. İkinci kitabı Kulak Misafiri, 2009 yılında Pupa Yayıncılık tarafından basıldı. Ödüllü öykülerinin yer aldığı bu kitabı Orhan Kemal Ödüllü üçüncü kitabı Tuz Saraylar izledi. 2010 yılında İlya Yayıncılık tarafından kitaplaştırıldı. Dördüncü kitabı Pirana Kahkahaları 2017 yılında Kanguru Yayınları tarafından yayımlandı. Kişisel kitapları dışında Anlatılan Bizim Hikâyelerimiz, Çığlık, Mübadele Öyküleri, Öykü Dostluğu, Kadınların Ruh Acıları, Öyküden Çıktım Yola-252 Yazardan Minimal Öyküler, Gurbet (Almanya, Gökyüzü Yayınevi Seçkisi) Tanzimattan Günümüze Rumeli Motifli Öyküler seçkilerinde öyküleri yer aldı. Kadın Yazarlar Derneği Yayını, Kadınlar Edebiyatla Buluşuyor adlı projede öykü atölyeleri düzenleyerek aynı adlı yapıtta ve yine Kadın Yazarlar Derneği Yayını olan Söz Kesmek, Kına Yakmak, Nikah Kıymak adlı kitapta incelemeleri, yayınlandı. Öykü kitapları dışında Kalp Krizi, Bu Gece Uyku Yok Çünkü ve Buket Başaran Akkaya ile ortak oyunlaştırdıkları İki Çığlık, İki Türkü, Bir Ağıt adlı oyunları bulunuyor. Serap Gökalp’in bir öyküsünden oyunlaştırılan bu oyun Devlet Tiyatrolarına kabul edildi. Çalışmalarından Fadime Hanımın Işığı adlı öyküsü Petrol İş Sendikası – Kadın Öyküler Yarışmasında 2007 birinciliğini, Sisin İzi adlı öyküsü, Madenci Öyküleri Yarışması 2007 ikinciliğini, 16/24 Vardiyası adlı öyküsü, Abdullah Baştürk İşçi Öyküleri Yarışması 2007 üçüncülüğünü kazanmıştır. 2009 yılında Tuz Saraylar adlı dosya ile katıldığı öyküleri Orhan Kemal Ödülü ikinciliğini almıştır. Metin incelemelerini dergilerde, internet edebiyat siteleri ve edebiyat etkinliklerinde, paylaşmaktadır. Halen ÇYDD Bodrum şubesinde ve Bodrum Kent Konseyinde gönüllü olarak çalışmakta öykü atölyeleri düzenlemektedır.

One thought on “Geçmişin Çanakları II”

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s